Bilgisayar ve İletişim Teknolojilerindeki gelişmeler, eğitimden ticarete,
devlet sektöründen özel sektöre, eğlenceden alış-verişe kadar bir çok alanda
klasikleşmiş anlayışı değiştirmiş ve hayatımıza yeni bir yaşam tarzı
getirmiştir. Teknolojinin efektif olarak kullanmaya başlandığı günümüzde artık
bilgi teknolojilerinin ortaya çıkaracağı yenilik ve değişimlere kendimizi
hazırlamamız dolaylı yoldan şart haline gelmiştir.
Hazırlanmamız gereken en önemli konulardan bir de; suçların teknoloji
kullanarak işleniyor olmasıdır. Demeki buna ek olarak şunu da belirtmemiz
gerekir ki
Teknolojinin hayatımıza getirmiş olduğu yeni yaşam tarzına ek olarak
yeni bir suç işleme şekli kazandırmıştır. Düz mantık şu; Suç işleme şekilleri,
teknolojiye paralel olarak gelişmektedir.
Bilişim Suçlarıyla ilgili olarak karşımıza bir çok tanım çıkmaktadır;
Bilgisayar suçları, dijital suçlar, internet suçları, siber suçlar, ileri
teknoloji suçları v.b. Diğer ülkelerde ise; Computer Crimes, IT Crimes
(İnformation Technologies), Cyber Crimes, Crimes of Network v.b. Aslında her
bir tanım bize bir açıklık getirmektedir. Çünkü bu uç türleri bir bilgisayar
vasıtasıyla yapılabileceği gibi bir network veya İnternet üzerinde de
olabilmekte, yada bir ufak elektrik devresi veya kredi kartı da kullanıla
bilinmektedir. Bilişim kelimesi ise Bilgisayar ve bilgisayar teknolojileri ile
iletişim teknolojilerini kapsadığından “
Bilişim Suçları” adı altında
toplanmıştır. Dolayısıyla bilişim suçları terimi kullanıldığında bahsedilen bu
teknolojileri kullanarak işlenen bir suç unsuru olduğu unutulmamalıdır.
Bilişim Suçlarının Sınıflandırılması
Bilişim Suçları tanımına uyan konuların sınıflandırılması ve tanımlanmasının
yapılması yapılacak olan çalışmalara hazırlık teşkil edecek ve her bir suç tipi
daha rahat anlaşılmış olacaktır. Burada suç türleri arasında farkı oluşturacak
olan ana etken “
suçun işleniş amacı” olmalıdır. Bu tür suçlar hangi yöntemle
işlenmiş olursa olsun, hangi amaca hizmet ettiğine bakmak gerektiği
kanısındayım. Örneğin bir bilgisayara girmenin çeşitli yolları mevcuttur,
virüs,trojan,bug kullanarak gibi, ama asıl önemli nokta “suçun amacı”. Yani bu
örnekte olduğu gibi “sisteme girme” eylemi. Kullanılan metodlar ise ancak suçun
ağırlaştırıcı sebeplerini oluşturabilir. Mesela bir sisteme girmek için önce
bir başka sisteme girmek veya ön hazırlık yapmak maksadıyla bir yazılım
oluşturmak (trojan). Suç tiplerine bakacak olursak;
1.Bilgisayar Sistemlerine ve Servislerine Yetkisiz erişim.
Anayasamızda da belirtilen “
Özel Hayatın Gizliliği”maddesine aykırı olarak
teknolojik dinlemelerin yapıldığı güncel olarak karşılaşmaktayız. Daha modern
bir yapıya ulaşan iletişim kavramı artık
bilgisayar vasıtasıyla yapılmakta ve
çoğu insan artık önemli bilgilerini (banka,kişisel v.s. gibi bilgiler)
bilgisayarlarda saklamaktadırlar. Bunlara ek olarak birde Bankaların,
Hastanelerin, bir çok özel şirketlerin hatta ve hatta güvenlik ve istihbarat
birimleri bile hizmete özel bilgilerini bu ortamda muhafaza etmektedirler. Bu
denli bilgilere ulaşmak yine bilgisayar teknolojilerini kullanarak
yapılmaktadır.
2.Bilgisayar Sabotajı.
Bu suç türü iki şekilde karşımıza çıkmaktadır.
1. Bilgisayar teknolojisi kullanarak sistemine sızılan bilgisayardaki
bilgilerin silinmesi, yok edilmesi ve değiştirilmesi.
2. Hedef alınan sisteme uzaktan erişerek değil de bilakis fiziksel zarar
vererek yada sistem başında bulunarak bilgisayardaki bilgileri silmek,yok etmek
veya değiştirerek zarar verilmesi.
2.sinde önemli olan mala verilen zarar değil de içindeki bilgilerdir, çünkü
bilgi her zaman için çok değerlidir hele ki telafisi mümkün değilse.
3.Bilgisayar Yoluyla dolandırıcılık.
Klasik olarak bildiğimiz ve karşılaştığımız dolandırıcılık suçunun bilgisayar
ve iletişim ortamları üzerinden yapılıyor olmasıdır. “
Bilgisayar yoluyla
dolandırıcılık” en çok kredi kartlarının suiistimaliyle yapılmaktadır. En
basiti bu işlem için geliştirilmiş birçok “Card Generator” bulunmaktadır.
İstenilen kredi kartı şirketi için mantıksal olarak olası kredi kartı bilgileri
üretilmekte ve bu olaydan kredi kartı sahibinin haberi bile olmamaktadır.
Bununla birlikte birde finans bilgileri bulunan sistemler üzerinde
değişiklikler gerçekleştirilerek hesap transferleri yapıla bilinmektedir.
3.Bilgisayar yoluyla sahtecilik.
Bilinen klasik sahtecilik suçunun, ileri teknoloji ürünlerini kullanarak
yapılmasıdır. Bilgisayar suçlarının tanımı içerisinde bu suçlarla bakıldığında
diğer sahtecilik suçlarından ayırt edebilmek için “Bilgisayar Yoluyla
Sahteciliği” ayrı olarak ele almak gerekir. Çünkü; Bilgisayar kullanarak
üretilmiş sahte para, kimlik, kıymetli evrak v.b. suçunda, yapılacak incelemede
teknik olarak işleyişi incelemek gerekir. Yani kısacası klasik sahtecilikle
teknolojik suç arasında ince nokta yakalamak gerekebilir.
4.Kanunla Korunmuş bir yazılımın İzinsiz kullanılması.
Fikir ve Sanat Eserleri Kanununda eser olarak kabul edilen bilgisayar
yazılımlarının lisans haklarına aykırı olarak kullanılmasıdır.
Bilgisayar yazılımları satın alınırken üzerinde gelen lisans sözleşmesine göre bir
yazılımın bir adet kopyası ancak satın alan kişi tarafından yapılacağı ve bu
yazılımın başka bir kişi tarafından kopyalanamayacağı ve kiralanamayacağı
belirtilmektedir. Bir çok yazılım şirketinin yazılım korsanlığına karşı hukuki
mücadelesini yürüten “
BSA”’nın (
Business Software Alliance) verdiği rakamlara
göre ülkemizde lisanssız yazılım kullanımın %80 üzerinde olduğu
belirtilmektedir.
5.Yasadışı Yayınlar.
Yasadışı yayınlar karşımıza 3 şekilde çıkmaktadır.
1. Halkın ar ve haya duygularını incitecek şekilde genel ahlaka aykırı
p0rn0grafik görüntüler içeren internet sayfaları da yayınlanabilmektedir.
Yurt dışında genel itibariyle çocuk p0rn0grafisi üzerine yoğunlaşmıştır.
Ülkemizde ise böle bir ayrım yoktur. Gerek çocuk p0rn0grafisi gerek Büyük
p0rn0grafi ülke çapında yasaktır.
2. Kişi ve kurumlara karşı işlenen hakaret ve sövme içerikli sayfalar
mevcuttur. Bunlar genelde şahsi olaylar sonucunda ortaya çıkmaktadır veya
eleştiri boyutunu yalan yanlış bilgilerle abartma durumudur.
6.Diğer Suç tipleri.
6. maddeye kadar bahsetmiş olduğum suç tip veya türleri genel itibariyle
hepimizin bildiği ve en yaygın olan türlerdir. Bunlara ek olarak bir çok suç
türü daha maddelenebilinir.